Karpervoer.

Het groeien van karper, en de vraag hoe groot een karper uiteindelijk zal worden, wordt bepaald door een aantal factoren.
De maximale lengte/groote die een karper uiteindelijk zal bereiken wordt genetisch bepaald, elk wezen dat geboren wordt heeft bij zijn geboorte een gen meegekregen waarop is vastgelegd hoe groot dit individu wordt, hier zal geen millimeter van worden afgeweken, of en zo ja het tijdstip waarop deze maximale lengte wordt gehaald is afhankelijk van o.a. de factoren voeding en leefomstandigheden.

Deze omstandigheden zijn voor karper belangrijk;
Hoeveelheid en kwaliteit van de voeding, de temperatuur, de duur van het groeiseizoen en de leefomstandigheden.

Hoeveelheid;
De karper is een veelvraat, heeft eigenlijk de gehele dag honger en zal, als hij de kans krijgt, ook de hele dag eten.
De reden hiervan is dat de karper geen maag heeft maar een maagdarm kanaal, hij/zij zal daarom geen vol gevoel hebben na het eten, en blijft dus gewoon door eten.
Het teveel gegeten voedsel zal om die reden dan ook onvolledig verteerd de karper weer verlaten, met als gevolg een extra vervuiling van het water, en de karper heeft helemaal niet van de vitaminen en andere bruikbare delen uit het voer gebruik kunnen maken.
Het is dus zaak om altijd goed voer te gebruiken zodat wat de karpers ook eten ze toch een deel van de benodigde vitaminen en andere delen binnen krijgen, dus koop geen goedkope rommel/voer uit de winkels.

De kwaliteit van het voer;
Er zijn grote verschillen tussen wat wij wel eens noemen zomer en winter voer, zomer voer is door het hogere vet en eiwit gehalte zwaarder te verteren dan wintervoer wat juist weer licht verteerbaar is, van zomervoer zullen de karpers dan ook sneller groeien dan van wintervoer.
Ook echter het verschil in kwaliteit tussen het ene merk en het andere merk kan voor een verschil in groei zorgen (bij boillies ook het verschil van droog op de plank of uit diepvries).
Bij goedkope merken worden vaak stoffen toegevoegd met alleen maar als doel om er een beetje kleur in te krijgen en de boel niet te laten schimmelen etc.., stoffen welke hoegenaamd geen voedingswaarden hebben maar wel het water belasten.
Een goed voer mag dan wat duurder zijn dan minder goed voer maar door de juiste samenstelling is het volledig verteerbaar voor de karper en zullen alle stoffen ook gebruikt worden (en de karper blijft terug komen op dit voer), het gebruik van een goed voer betekend dan ook dat er minder van nodig is en dat hierdoor ook de vervuiling minder zal zijn en dus ook de belasting van het water zal afnemen.

De temperatuur;
De spijsvertering, stofwisseling, is afhankelijk van de watertemperatuur en werkt bij karper optimaal als het water een temperatuur heeft van minimaal 20 graden, bij temperaturen van 20 graden en hoger zal de karper, bij een juiste voeding, ook maximaal groeien.
De duur van het groeiseizoen.
De zomer wordt ook wel eens het groeiseizoen genoemd, de temperatuur van het water is boven de 20 graden en het voeding patroon is hierop afgestemd, hoe langer nu de zomer duurt en het water boven de 20 graden blijft des te langer zal de karper groeien.
Om deze reden zal een karper welke in een warmer land zwemt na één jaar groter zijn dan een karper welke in een kouder land rondzwemt (zie karpers in landen als b.v. Spanje, Italie en Frankrijk).
Het groeiseizoen van de één was langer dan het groeiseizoen van de ander.

De leefomstandigheden zijn een belangrijk gegeven over de groei en ontwikkeling van de karper;
Een goede waterkwaliteit is van essentieel belang.
Een karper welke in een slechte waterkwaliteit rondzwemt of belaagd wordt door parasieten dan wel ziek is of wonden heeft zal al of bijna al zijn energie nodig hebben in een poging deze slechte omstandigheden het hoofd te bieden, met als gevolg dat er geen energie over is voor de ontwikkeling van het lichaam en er dus ook geen of nagenoeg geen groei zal zijn (vandaar dat het belangrijk is dat elke visser een behandel kit bij zich heeft, bijna elke hengelsportzaak heeft dat, of koi karper zaken).
Een goede water kwaliteit is dus, naast een goede voeding, zeer belangrijk.
Stress door b.v. de aanwezigheid van parasieten of voedselnijd door een te hoge vis bezetting zullen ook leiden tot een groeistoornis, zij het dat dit van tijdelijk aard is (visbezetting is dus makkelijk te verhelpen door visbeheer, met andere woorden kleine vissen verwijderen).
Dus kortom; een goede waterkwaliteit, goede evenwichtige voeding, goede gezondheid en geen parasieten zal leiden tot een relatief snelle en evenwichtige groei van de karper.

Wanneer voeren we karper met wat;
Het soort voer wat wij onze karper voeren en de tijd waarin we dit doen zijn onder te verdelen in drie periode; Lente, Zomer, Herfst en Winter.
Vier perioden met elk hun eigen voer soort en temperatuur.

In de zomer;
Als de watertemperatuur boven de 20 graden is kan de karper meer voer aan en dat is veel omdat ze dan het meest groeien en dus al de benodigde stoffen nodig hebben.
De karper mag in principe alles eten wat de mens ook eet, gebruik echter altijd een kwalitatief goed zomervoer als basis.
Dit kan met b.v. Pasta voeders, kleur versterkende voeders, levend voer, bruinbrood, groente, fruit (dit klinkt mischien raar maar koi kwekers snappen dit wel).
Bij vaak en veel voeren zullen er natuurlijk ook meer afvalstoffen in het water terecht komen wat door de natuur moet worden verwerkt, vandaar dat in de vergunning staat dat men maar mondjesmaat dus weinig mag voeren (ook hier als men goede kwaliteit heeft hoeft men niet veel te voeren).
Los van de hoeveelheid zweef/bodemvuil welke men accepteert ten gevolge van veel voeren kan uiteindelijk schadelijk zijn voor het water en dus voor de vis (nitraten en amoniak).
De beheerder van de karperput meet regelmatig de waterwaarden en dan vooral de aanwezigheid van ammoniak en nitriet, is er meetbaar ammoniak en/of nitriet aanwezig en word dit teveel zou er zo maar eens een verbod op voeren kunnen komen.
Het is ook onmogelijk om medicamenten ter bestrijding van parasieten aan het water toe te voegen daar het te groot is (dit kan alleen als je een vijver hebt).
Als er parasieten voorkomen op de vis dan is dit een duidelijke indicatie dat er te veel gevoerd wordt.

Levend voer;
Levend voer is voor karper een delicatesse ze zijn er echt gek op.
Wormen en garnalen zouden, als de karper zelf een lijstje konden maken bovenaan staan, en indien men ze in beperkte mate gebruikt kunnen ze het gehele jaar gebruikt worden tot het water een temperatuur bereikt heeft van 5 graden.
Muggenlarven en watervlooien zijn (te verwerken in deeg of boillies), een zeer goed voedsel maar zijn echter in de hoeveelheden welke wij als karper vissers nodig hebben nauwelijks aan te komen of erg duur.
Maden zijn niet geschikt om als karper voedsel te dienen, door rottende vlees resten in de maden kan men ziekte verwekkende bacteriën in de karper brengen met alle gevolgen van dien (dit is iets wat veel vissers niet weten).

Gedroogde of diepgevroren insecten;
Gevriesdroogde garnalen worden door de karper ook graag gegeten hoewel ze er wel even aan moeten wennen, eenmaal aan gevriesdroogde garnalen gewend zijn ze er verzot op.
Ook diepgevroren garnalen zijn een bijzonder goed voedsel, rijk aan eiwitten en goed voor de kleurontwikkeling van de karper, deze garnalen kunnen rauw (ontdooit) aan de karper gegeven worden en zullen zo verdwenen zijn.
Zijderupsen zijn hoewel duur in aanschaf een bijzonder goed voedsel om de karper snel te laten groeien, goed te verwerken in boillies, let er ook op dat de watertemperatuur tenminste 20 graden is, zijderupsen zijn namelijk erg zwaar verteerbaar.

Groente en fruit;
Een blaadje sla (goed gewassen) zal niet alleen graag door de karper gegeten worden maar zorgt ook voor wat afleiding, ze kunnen er intensief mee bezig zijn.
Partjes paprika worden door vele karper graag gegeten, evenzo kleine stukjes sinaasappel, mandarijn, tomaat en kiwi (ik verraad hier weer veel te veel geheimen).
Bonen, doperwten en mais zijn minder geschikt voor de karper omdat zij moeite hebben het harde omhulsel te verteren, als men deze toch wil gebruiken moeten ze dus eerst even gekookt worden.
Bedenk bij het gebruiken van deze producten wel dat ze een laag voedings gehalte hebben en dus beperkt gebruikt dienen te worden, het is als het ware goed als bijvoeding en afwisseling voor de karper.

Brood;
Bruinbrood is een goed voedsel voor de karper, verstrekt in kleine stukjes (pluimpje) wordt het door alle karper met graagte gegeten (er zitten heel veel benodigde stoffen in voor de karper). Het gebruiken van witbrood kan beter achterwege blijven, witbrood bevat een milde vorm van bleekmiddel en dat is niet goed voor de karper, ook heeft wit brood meer de neiging om in lichaam uit te zetten dan bruinbrood (ook dit weten de meeste vissers niet).

Pasta voeders;
20 graden of hoger is kan men pastavoer/deeg gebruiken.
Pastavoer is een poeder dat aangemaakt wordt met water tot er een stopverfachtige substantie ontstaat.
Pastavoeders zijn zeer eiwitrijk en zorgen voor een goede en snelle groei.

In de Lente en Herfst;
Als de temperatuur van het water tussen de 15 en 20 graden is kunnen we het normale voer, wat wij ook in de zomer gebruiken, voor de karpers gebruiken.
Bij deze jaargetijden geld helemaal voer met mate.
En gebruik dan geen voer waarin spirulina verwerkt is.
Zwaar verteerbaar voer dient dan, zoals zijderupsen (vermalen door het voer kan wel) en pasta/deeg voer, niet meer gebruikt te worden.
Als de watertemperatuur onder de 15 graden komt is het beste om licht verteerbaar voer te gebruiken, het z.g. wheatgerm, te gaan voeren, dit is dagelijks te gebruiken tot het water een temperatuur heeft bereikt van ongeveer 10 graden.
In deze periode kan het gebruik van garnalen en wormen gewoon doorgaan, maar natuurlijk met mate.

In de winter;
Hoewel de vissen nog maar weinig eten, kunnen we tot het water een temperatuur heeft bereikt van 5 graden nog blijven voeren.
Het spreekt vanzelf dat de hoeveelheid welke per keer gevoerd wordt dan minimaal dient te zijn en ook het aantal keer dat voer verstrekt wordt dient erg minimaal te zijn.
We hebben het hier over viermaal op een dag een handje vol dat is dan al voldoende.
Het grote voordeel van het zeer matig doorvoeren van de karper in de winter is dat de karper dan niet al hun in de zomer opgebouwde vetreserves hoeven te verbruiken.
En op die mannier nog voldoende overhouden voor het voorjaar, de periode dat ze deze reserves eigenlijk het meest nodig hebben, het in zeer beperkte mate in de winter doorvoeren van onze karper stelt ons ook in staat om onze karper te blijven observeren.
Als de winter voorbij is en de watertemperatuur komt weer in de buurt van de 14 graden dan kan men het best wat zomervoer door het wintervoer gaan mengen om op deze manier de karper en diens spijsverteringsysteem weer te laten wennen aan het zomervoer.

Hoe vaak kan/mag men karper voeren;
In de winter als de temperatuur onder de 10 graden is voerd men de karper heel erg weinig, meer voedsel geven bij deze lage temperaturen zal/kan problemen geven met de spijsvertering met alle gevolgen van dien (dode karpers etc…).
Wanneer er voedsel met veel eiwitten wordt gegeven bij een lage temperatuur onder de tien graden, zal het voedsel moeilijk te verteren zijn voor de karpers en blijft het lang in de darmen zitten.
Darmbacteriën kunnen giftig worden wanneer voedsel zich te lang in de darmen bevindt.
In het de lente en herfst als de temperaturen tussen de 10 en 15 graden zijn dan voert men de karper wheatgerm (en ander vergelijkbaar voer), is lichtverteerbaar.
Vanaf een temperatuur van 15 graden kan met zomervoer begonnen worden.
In de zomer als de temperatuur boven de 20 graden uit komt kan de karper ook de zwaardere verteerbare voeders hebben zoals zijderupsen en pasta/deeg voer.
Ook is dat de periode waarin we voer kunnen gebruiken waarin b.v. spirulina verwerkt zit welke de kleur bevorderd.
Kleine porties voeren zal een beter groeiresultaat geven (daardoor ook betere vangsten) en zorgen voor minder vervuiling dan enorme hoeveelheden te voeren.
Bij kleine porties zal de karper al het opgenomen voer ook verteren en alleen de onverteerbare delen uitscheiden, terwijl bij grote porties de karper een hoeveelheid voedsel onverteerd zal uitscheiden.

Hoeveel voer heeft een karper nodig?
Om goed te groeien zoveel als zij kunnen verteren.
Per dag heeft een karper maar ongeveer 1 a 2 procent van zijn lichaamsgewicht aan voer nodig.
Dus helemaal niet zoveel als de meeste vissers denken want dan poept de vis het gewoon onverteerd uit.
En neemt niet de benodigde bestandelen/vitaminen op in zijn lichaam, wat voor een optimale groei en een goed onderhoud van het lichaam nodig is.

Wat moet er in goed karpervoer zitten?
Het voer wat het beste is voor onze karpers bestaat uit diverse bestanddelen.
Er moeten onder andere proteinen, eiwitten, vetten, koolhydraten, ballaststoffen (as), vitamines en mineralen inzitten.

Aminozuren.
Proteinen en eiwitten bestaan uit aminozuren.
In totaal zijn er 20 waarvan er 13 van belang zijn voor onze karpers.
Deze aminozuren zorgen voor de groei, het herstel van beschadigd weefsel en de productie van eitjes en zaad.
Een te kort aan aminozuren, en dus eiwitten, verstoort de groei van de karper.
Als dit gedurende langere tijd het geval is kan dit leiden tot een vergroeide ruggengraat.
Ook is een tekort aan aminozuur een verklaring voor het feit als karpers geen kuit afzetten.
In karpervoer moeten zowel plantaardige als dierlijke aminozuren zitten.

Vetten & koolhydraten.
Vetten en koolhydraten Zorgen voor een groot deel van de energie.
Een karper kan zowat alle soorten vetten zelf aanmaken behalve linolzuren (deze zorgen samen met de proteïnen voor de groei).
Deze moeten dus in het voer aanwezig zijn.
Indien in het voer bepaalde vetten ontbreken kunnen er problemen ontstaan met het hart en de lever.
Vetten hebben een laag smeltpunt en kunnen dus makkelijk door karpers worden verteerd.
Vetten zitten onder andere in visolie, maissolie, tarwekiemen, sojaolie etc.
Vetzuren oxideren (LEES BEDERVEN) wanneer zij worden blootgesteld aan zuurstof.
Indien u oud en geoxideerd voer aan de karper geeft kunnen zij hiervan ziek worden en zelfs sterven.
GOOI DAAROM AAN HET EIND VAN HET VISSEIZOEN UW VOER WEG EN HAAL IN HET VOORJAAR VERS VOER.
Dat is goedkoper dan dat we nieuwe karpers moeten aanschaffen (mocht je ergens eens in een koiwinkel komen kijk maar een wat een koi van 90cm of groter kost).

Koolhydraten.
Ook koolhydraten zorgen voor energie maar karpers zetten deze minder snel om dan bijvoorbeeld vogels en zoogdieren.
Teveel koolhydraten in een karpervoer zorgt voor leverbeschadigingen.
Het kan tevens zorgen voor een enorme opslag van deze stoffen in de vorm van glycogeen wat een hartstilstand kan veroorzaken.
Vitamines zijn van groot belang voor de normale stofwisseling en groei van de karper, vooral in de paaitijd.
Vitamines hoeven maar in kleine hoeveelheden aanwezig te zijn in het voer maar mogen zeker niet ontbreken.
Er zijn twee soorten.
Een soort lost op in water en een ander soort lost op in vet.
De laatste soort wordt door de karper opgeslagen in het lichaamsvet.
Een gebrek aan vitamines zal daardoor niet snel voorkomen.

Vitamines.
1# Vitamine:
2# Werkzaamheid:
3# Helpt tegen:

Vitamine A
Bevorderd gezichtsvermogen en groei.
Werkt als huidbescherming en als vruchtbaarheidsvitamine.
Oogbeschadiging en bloedingen via de huid.

Vitamine B1
Wint energie uit de koolhydraten en voorziet de hersenen van suikers.
Bewegingsstoornissen en krampen.

Vitamine B2
Verwerken Proteïnen, opbouw spieren en slijmhuid.
Bloedingen van de huid en storing in het zenuwstelsel.

Vitamine B5
(Vitamine PP) Speelt grote rol bij opbouw verschillende enzymen.
Beschadiging aan de kieuwen.

Vitamine B6
Voor opbouw zenuwstelsel.
Beschadiging zenuwstelsel uit zich in bewegingsstoornis.

Vitamine B12
Voor spijsverteringsorganen en opbouw hemoglobine (rode bloedvloeistof).
Bloedarmoede.

Vitamine C
Voor de opbouw van het skelet.
Verbeterd de weerstand.
Vervorming van de kieuwen en vatbaarheid voor ziekten.

Vitamine D3
Reguleert de opname van calsium en fosfor.
Dus belangrijk voor groei van de botten.
Leidt tot rachitis (vervorming van de botten).

Vitamine E
Stimuleert vorming vruchtbaarheidshormonen.
Onvruchtbaarheid.

Vitamine H
(Biotine) Stimuleert de groei.
Groeistoornis en verminderde eetlust.

Vitamine K
Bevordert het stollen van bloed na verwonding.
Vertragende genezing van wonden.

Choline
Nodig voor het verteren van vet.
lever vervetting.

Mineralen.
Deze hebben verschillende functies.
Zij zorgen onder andere voor de opbouw van het geraamte, osmoseregulatie, de opbouw van de zenuwen en het in stand houden van de gaswisseling in het bloed.
De meeste mineralen worden opgenomen uit het water, daarom is het belangrijk dat het water goed blijft, en daarom dus niet teveel te voeren.
Ongeveer 12% van gezond water bestaat namelijk uit mineralen.

Resumee.
Als U voer gaat maken (deeg of boillies)?
Let dan op dat bovenstaande bestanddelen in voldoende mate in het voer aanwezig zijn voor grote gezonde karpers.
Met al dit bovenstaande houd ik rekening mee als ik mijn eigen boillies/deeg maak.
Voor de beginners die boillies willen maken, er bestaat een cd die heet “Karpervoer” van Evert van Aalten en daarmee kan men de percentages per hoeveelheid voer wat men wil maken berekenen, kost mischien rond de 10 euro.
Nou ik hoop dat de karpervissers die zelf boillies/deeg maken hier hun voordeel mee doen.
En ook al maakt men niet zelf zijn voer en koopt het in de winkel is het toch leerzaam geweest hoop ik.

Ik heb veel informatie uit/van internet gehaalt (universiteit- en kwekerij studies) en veel uit/van koi boeken en kwekerijen in Japan.
Wees zuinig op onze karpers en op ons water!

Mvg, Michael.